3. Filosofie

De filosofie van Thomas van Aquino speelt een grote rol in de geschiedenis van het denken. Hij probeerde geloof en verstand niet tegenover elkaar te plaatsen, maar juist te verbinden. Volgens Thomas kan de mens met zijn verstand veel begrijpen over de wereld, maar sommige dingen kunnen we alleen weten omdat God ze openbaart. Deze combinatie van logisch denken en geloof werd later scholastiek genoemd.


Invloed van Aristoteles

Thomas werd sterk beïnvloed door de Griekse filosoof Aristoteles. Hij ontdekte diens werk tijdens zijn studies en merkte dat het logisch en duidelijk was opgebouwd. Thomas besloot de ideeën van Aristoteles te gebruiken om het christelijk geloof beter uit te leggen.

Voor Thomas waren geloof en filosofie geen vijanden, maar helpers van elkaar.

Enkele belangrijke ideeën van Aristoteles die Thomas overnam:

  • Alles in de wereld bestaat uit vorm en stof

  • Alles heeft een doel

  • De mens is een rationeel wezen, dus iemand die kan nadenken

Thomas voegde daar zelf zijn eigen uitleg aan toe, zodat deze ideeën pasten binnen het christelijk geloof.


Zijn visie op waarheid

Thomas geloofde dat waarheid niet dubbel is. Er is geen “waarheid van de wetenschap” tegenover een “waarheid van het geloof”. Voor hem komt alle waarheid uiteindelijk van God, omdat God de schepper is van alles wat bestaat. Daarom moet wetenschap niet botsen met geloof, maar kunnen ze samen naar hetzelfde doel werken.

Hij maakte een verschil tussen twee soorten kennis:

  1. Natuurlijke kennis – dingen die je kunt ontdekken met je verstand

  2. Bovennatuurlijke kennis – dingen die God openbaart, zoals de Bijbel

Beide soorten kennis vullen elkaar volgens Thomas aan.


Natuur en oorzaken

Een bekend onderdeel van zijn filosofie is het idee dat alles in de wereld een oorzaak heeft. Niets gebeurt zomaar. Dit is ook de basis van zijn latere argumenten om het bestaan van God uit te leggen.

Volgens Thomas:

  • Alles heeft een oorzaak

  • Er kan niet een eindeloze keten van oorzaken zijn

  • Dus moet er een eerste oorzaak bestaan

  • Die eerste oorzaak noemt hij God

Hij gebruikt dit niet als een wetenschappelijk bewijs, maar als een logische redenering.


Vrije wil en moraal

Thomas vond dat de mens een vrije wil heeft. De mens mag zelf kiezen wat hij doet, maar draagt ook verantwoordelijkheid voor die keuzes. Hij geloofde dat iedere mens gemaakt is om het goede na te streven.

Volgens Thomas:

  • Het goede maakt de mens gelukkig

  • Het kwade brengt verwarring en pijn

  • Het hoogste geluk is uiteindelijk het zien van God

Hij ontwikkelde een heel systeem van deugden, zoals wijsheid, moed en rechtvaardigheid. Deze helpen de mens om goed te leven.


Doel van de mens

Thomas dacht dat alles in de natuur een doel heeft, dus ook de mens. Het doel van de mens is volgens hem:

  • Gelukkig worden

  • Het goede doen

  • Groeien naar God

Deze gedachte komt uit Aristoteles, maar Thomas paste ze toe op het geloof.


Samenvatting van zijn filosofie

✔️ Geloof en verstand passen samen ✔️ Waarheid komt uiteindelijk van God ✔️ Alles heeft een oorzaak en een doel ✔️ De mens heeft vrije wil ✔️ Deugden helpen de mens om goed te leven ✔️ Het hoogste doel van de mens is geluk bij God


Last updated